Katika kile kinachoonekana kama ni 'asiyesikia la mkuu huvunjika guu', wazee wa mila na machifu mkoani Mbeya wameibuka na kutoa tamko nzito, wakiwataka vijana kutokubali kutumika kama daraja la kuvunja amani kupitia hamasa za maandamano zinazosambazwa kwa kasi kwenye mitandao ya kijamii. Viongozi hawa wa kimila, ambao ndio walinzi wa tunu na desturi za Mkoa wa Mbeya, wamesema mustakabali wa taifa upo hatarini endapo nguvu kazi ya taifa itajiingiza kwenye vurugu badala ya uzalishaji mali.
Onyo hilo limetolewa jijini Mbeya wakati wa kikao maalum na waandishi wa habari, ambapo wazee hao walifanya tathmini ya kina kuhusu madhara makubwa yaliyotokana na ghasia zilizozuka wakati na baada ya Uchaguzi Mkuu wa Oktoba 29 mwaka huu. Walisisitiza kuwa Jiji la Mbeya, ambalo ni kitovu cha biashara Nyanda za Juu Kusini, halipaswi kugeuka uwanja wa fujo.
Busara za Mwenyekiti Mwashinga
Akizungumza kwa uchungu huku akinukuu historia ya nchi, Mwenyekiti wa Machifu wa Mkoa wa Mbeya, Chifu Rocket Mwashinga, amesema katika umri wake wa miaka 80, hajawahi kushuhudia uvunjifu wa amani wa kutisha kama ule uliojitokeza mwaka huu.
"Mimi nina miaka 80 sasa, nimeiona Tanganyika na baadaye Tanzania ikikua. Nimeshiriki kuwachagua marais wetu wote tangu awamu ya kwanza, lakini hili la mwaka huu lilikuwa geni na la kutisha. Kama sisi wazee tungeliruhusu matukio kama haya zamani, Tanzania hii mnayoiona leo isingekuwepo, na hata ninyi msingezaliwa," alionya Chifu Mwashinga kwa sauti ya kirejeleo.
Aliongeza kuwa taarifa za intelijensia za kijamii zinaonyesha kuwepo kwa juhudi mpya za "kupika" maandamano mengine kupitia majukwaa ya kidijitali, jambo ambalo ameliita ni hatari kwa usalama wa vijana wenyewe na heshima ya nchi iliyojengwa kwa misingi ya ujamaa na utulivu.
Huduma za Jamii Zilikwama
Akielezea athari za moja kwa moja kwa mwananchi wa kawaida, Chifu George Lyoto alibainisha kuwa vurugu hazichagui nani wa kumuumiza. Alikumbushia jinsi ambavyo mazingira ya taharuki yalisababisha wagonjwa kukosa tiba na wanafunzi kushindwa kuhudhuria masomo, huku uchumi wa 'mama ntilie' na wafanyabiashara wadogo ukisimama.
"Wakati wa vurugu, hakuna anayepona. Watu walishindwa hata kwenda sokoni kupata mboga, wagonjwa walikwama majumbani kwa kukosa usafiri wa kuwafikisha hospitali, na hata manesi na madaktari walihofia usalama wao. Hii sio Mbeya tunayoitaka," alisisitiza Chifu Lyoto.
Ushauri kwa Serikali: Msiishie Juu Tu
Katika hatua nyingine, Katibu wa Machifu wa Jiji la Mbeya, Bw. Michael Ilanga, ametoa mtazamo wa kifikra kuhusu namna serikali inavyoshughulikia kero za vijana. Ingawa ameipongeza serikali kwa kuanzisha majukwaa ya kuwasikiliza vijana, ameshauri kuwa jukumu hilo lisibebwe na mtu mmoja pekee.
"Ni jambo jema kuwa na utaratibu wa kuwasikiliza vijana ili kujua shida zao mapema kabla hazijawa majipu. Lakini pendekezo letu ni kwamba, mfumo huu usimtangulize Waziri wa Nchi, Ofisi ya Rais anayeshughulikia Vijana pekee ambaye inabidi azunguke nchi nzima. Ni vyema wakuu wa mikoa (RC) na wakuu wa wilaya (DC) wakapewa nguvu ya kushuka chini na kuzungumza na vijana kwenye maeneo yao," alishauri Ilanga.
Alimalizia kwa kukumbusha kuwa hasira za vijana wakati wa vurugu za Oktoba 29 zilipelekea kuchomwa moto kwa ofisi za serikali za mitaa na kata, vitendo ambavyo mwishowe vimewagharimu wananchi wenyewe kwa kukosa huduma muhimu zilizokuwa zikitolewa katika ofisi hizo. Viongozi hao wa mila wameahidi kuendelea kutoa elimu ya uraia na maadili ili kunusuru kizazi cha sasa dhidi ya "upepo mbaya" wa kisiasa.