Wasiwasi mkubwa umetanda visiwani Zanzibar baada ya takwimu za utafiti wa hivi karibuni kufichua kuwa takriban theluthi moja ya wanawake wajawazito wanakabiliwa na matatizo ya afya ya akili. Hali hii inaibua maswali mengi kuhusu jinsi jamii inavyowatunza akina mama hawa katika kipindi hiki muhimu cha ujauzito. Utafiti huu wa kushangaza, uliofanywa na Wizara ya Afya ya Zanzibar kwa ushirikiano na Shirika la Afya Ulimwenguni (WHO), ulibainisha kuwa asilimia 30 ya mama wajawazito wanateseka na changamoto za afya ya akili, huku asilimia 26 ya wale waliojifungua wakiripoti matatizo yanayofanana.
Mkurugenzi wa Kinga na Elimu ya Afya, Dkt. Salim Slim, alifichua matokeo haya ya awali wakati wa mkutano uliofanyika Zanzibar. Alionyesha wasiwasi mkubwa, akieleza kuwa visiwani humo kuna uhaba mkubwa wa huduma za afya ya akili kwa wanawake wajawazito. Tatizo hili linaweza kusababisha madhara makubwa si tu kwa mama, bali pia kwa mtoto aliye tumboni na hata baada ya kuzaliwa. Afya ya akili ya mama ni muhimu kwa maendeleo ya mtoto, na uzembe katika eneo hili unaweza kuongeza hatari ya vifo vya uzazi.
Matatizo ya afya ya akili wakati wa ujauzito na baada ya kujifungua, kama vile mfadhaiko (depression) na wasiwasi kupita kiasi (anxiety), si jambo la kushangaza. Hata hapa Tanzania bara, wanawake wengi wanakabiliwa na changamoto hizo kimya kimya. Sababu zinazochangia ni nyingi na zinajumuisha mambo kama mabadiliko ya homoni, shinikizo kutoka kwa jamii au familia, ukosefu wa msaada kutoka kwa wapenzi au ndugu, na hata hofu ya kiuchumi. Kwa mfano, mama mjamzito anayekabiliwa na hali ngumu ya kiuchumi anaweza kupata wasiwasi mkubwa juu ya jinsi atakavyolea mtoto. Vilevile, imani potofu za kitamaduni zinazohusisha ujauzito na mambo ya kishirikina zinaweza kusababisha hofu na mfadhaiko.
Kutokana na hali hii, Dkt. Slim ameeleza kuwa Wizara ya Afya imeshaanza kuchukua hatua za haraka kwa kushirikiana na wadau mbalimbali. Hatua hizi ni pamoja na kuongeza uhamasishaji na elimu kwa jamii kuhusu umuhimu wa afya ya akili, kutoa mafunzo kwa wataalamu wa afya ili waweze kutambua na kutoa ushauri stahiki, na kuanzisha vituo maalum vya kutoa msaada wa kisaikolojia. Lengo kuu ni kupunguza vifo vinavyotokana na uzazi na kuhakikisha mama na mtoto wana afya njema. Ni muhimu kwa jamii nzima, kuanzia familia hadi marafiki, kutoa msaada na kuwa karibu na wajawazito na mama waliojifungua ili kuwasaidia kukabiliana na changamoto hizi.