Furaha ya kila jamii ni kumuona mama mjamzito akijifungua salama na kurejea nyumbani na kichanga chake. Hata hivyo, kwa miaka mingi, Tanzania imepambana na adui mkubwa wa vifo vya mama na mtoto wakati wa uzazi. Lakini vita hiyo sasa inaonyesha dalili za ushindi, shukrani kwa mikakati ya serikali na ushujaa wa watumishi wa afya, kama inavyodhihirika katika Manispaa ya Kahama.
Kitaifa, kupitia Mpango wa Maendeleo wa Afya ya Msingi (MMAM), Tanzania imepiga hatua kubwa. Takwimu zinaonyesha kupungua kwa vifo vya wajawazito kutoka 556 kwa kila vizazi hai 100,000 mwaka 2015, hadi kufikia vifo 104 mwaka 2022. Haya ni matokeo ya ujenzi wa mamia ya hospitali na vituo vya afya nchi nzima.
Lakini nyuma ya takwimu hizi, kuna hadithi za mashujaa wasioimbwa. Katika Manispaa ya Kahama, Mkoa wa Shinyanga, wauguzi na wakunga wameamua kuingia vitani na adui huyu kwa nguvu zao zote. Wakikabiliwa na upungufu wa watumishi, wameamua kujitolea kufanya kazi kwa saa za ziada, wakihudumia wagonjwa mara mbili au hata tatu zaidi ya wajibu wao wa kawaida.
Katibu wa Wauguzi wa Manispaa ya Kahama, Agness Mkanga, anasema wamefanya hivyo ili kuhakikisha hakuna mama anayepoteza maisha kwa kukosa huduma. "Kila muuguzi hapa anahudumia wagonjwa 15 hadi 25 kwa siku, badala ya wastani wa wagonjwa sita hadi wanane. Ni kazi ya ziada, lakini tunafanya kwa moyo ili kuokoa maisha," anasema Agness.
Matunda ya ushujaa wao ni ya kushangaza. Katika kipindi cha mwaka mmoja tu, wamefanikiwa kupunguza vifo vya wajawazito manispaa ya Kahama kutoka 376 hadi 88, ikiwa ni upungufu wa asilimia 76.6.
Ushuhuda wa mafanikio haya unapatikana kwa Pendo Daniel, mkazi wa Nyasubi, Kahama, aliyejifungua salama mapacha watatu. "Nilipogundua nina ujauzito, niliwahi kliniki. Elimu niliyoipata kutoka kwa wauguzi ilinisaidia kuhudhuria kliniki ipasavyo na kujifungua salama kituoni. Kama si wao, labda ningejifungulia nyumbani na kuhatarisha maisha yangu na ya wanangu," anasimulia Pendo.
Licha ya mafanikio haya, vita bado haijaisha. Kaimu Mganga Mkuu wa Serikali, Dk. Saitore Laizer, anakiri kuwa bado takriban asilimia 30 ya wanawake nchini wanajifungulia majumbani kwa wasio na taaluma. Hii inaendeleza hatari ya vifo vinavyoweza kuepukika.
Hata hivyo, kwa moyo wa kujitolea unaoonyeshwa na wauguzi wa Kahama, na uwekezaji unaoendelea wa serikali, kuna matumaini makubwa kuwa siku moja, kila mama mjamzito nchini Tanzania atapata fursa ya kurejea nyumbani salama, amembeba mtoto wake mikononi.