Katika kile kinachoonekana kama kuondoa urasimu na kuchochea kasi ya upatikanaji wa haki nchini, Serikali kupitia Ofisi ya Rais - Tawala za Mikoa na Serikali za Mitaa (TAMISEMI), imetangaza neema mpya kwa Muhimili wa Mahakama nchini. Waziri mwenye dhamana hiyo, Profesa Riziki Shemdoe, ametoa maelekezo mazito yanayolenga kuondoa vikwazo vya kifedha na kiutendaji vinavyokwamisha ujenzi wa miundombinu ya haki.
Hayo yamejiri mwishoni mwa wiki wilayani Lushoto, mkoani Tanga, eneo maarufu kama 'Uswisi ya Tanzania' kutokana na hali yake ya hewa na mandhari ya kuvutia ya milima ya Usambara. Tukio hilo lilikuwa ni hafla maalum ya kukabidhi eneo litakalojengwa Mahakama mpya ya Wilaya ya Lushoto, mradi mkubwa utakaogharimu kiasi cha Shilingi Bilioni 4.272 za Kitanzania.
Akiwa katika hafla hiyo, Profesa Shemdoe alipokea kilio cha Mtendaji Mkuu wa Mahakama ya Tanzania, Profesa Elisante Ole Gabriel. Mtendaji huyo alieleza kuwa halmashauri nchini zimekuwa zikitoza tozo za kiutawala (administrative levies) pindi Mahakama inapotekeleza miradi ya ujenzi, jambo linalopunguza kasi na uwezo wa kifedha wa miradi hiyo. Profesa Ole Gabriel alisihi kuwa kwa vile mahakama hizo zinajengwa kuhudumia wananchi wa halmashauri hizo hizo, ni vyema gharama hizo zikasamehewa ili fedha hizo zielekezwe kwenye shughuli nyingine za ujenzi.
Bila kumung’unya maneno, Waziri Shemdoe alilikubali ombi hilo papo hapo. "Nadhani milioni 250 siyo fedha nyingi kihivyo kulinganisha na faida ya mradi, zinaweza kuondolewa na mambo mengine haya ya Mahakama yakaendelea," alisisitiza Waziri huyo huku akimwelekeza Katibu Mkuu wa TAMISEMI kuangalia namna ya kisheria ya kufuta tozo hizo mara moja.
Sambamba na hilo, suala la Kamati za Maadili za Mahakimu nalo lilipatiwa ufumbuzi. Ikiwa ni utaratibu wa kisheria kwa Wakuu wa Mikoa na Wilaya kuwa wenyeviti wa kamati hizo, changamoto imekuwa ni ukosefu wa bajeti za kuziendesha vikao hivyo. Profesa Shemdoe ameagiza kutolewa kwa Waraka Maalum (Circular) utakaowaelekeza Wakurugenzi wa Halmashauri zote nchini kutenga bajeti rasmi ili kuwawezesha wakuu hao wa maeneo kusimamia nidhamu na maadili ya watendaji wa mahakama kikamilifu.
Katika hatua nyingine, Waziri Shemdoe aligusia utekelezaji wa agizo la Rais Dkt. Samia Suluhu Hassan alilolitoa Aprili 5, 2025 jijini Dodoma, linalozitaka Mamlaka za Serikali za Mitaa kutenga maeneo ya ujenzi wa Mahakama na makazi ya Majaji katika kila Wilaya na Kata. Waziri Shemdoe aliwapongeza waziwazi Wakuu wa Mikoa ya Rukwa, Katavi, na Tanga kwa kuwa vinara wa utekelezaji wa agizo hilo, huku akiwataka Wakuu wa Mikoa 23 waliosalia kuacha kusuasua na kutekeleza agizo hilo kwa uzito unaostahili.
Kuhusu changamoto ya miundombinu ya barabara kuelekea katika eneo hilo jipya la ujenzi Lushoto, Waziri hakutaka mchezo. Ameiagiza Wakala wa Barabara za Vijijini na Mijini (TARURA), kuanzia ngazi ya Wilaya ya Lushoto, Mkoa wa Tanga hadi Makao Makuu, kuhakikisha bajeti ijayo inabeba ujenzi wa barabara hiyo.
"Barabara hii lazima iweze kupitika, hata kama ni kwa kiwango cha changalawe kwa kuanzia, ili kumwezesha mkandarasi kufanya kazi yake kwa ufanisi na baadaye wananchi wafike kupata haki kwa urahisi," alihitimisha Profesa Shemdoe.
Ujenzi wa mahakama hii ya kisasa unatarajiwa kuwa mkombozi kwa wakazi wa Lushoto na vitongoji vyake, ambao kwa muda mrefu wamekuwa wakifuata huduma za haki katika mazingira magumu. Hatua hii ni sehemu ya mkakati mpana wa Serikali na Mahakama kuhakikisha huduma za haki zinawafikia wananchi mlangoni mwao.