Mkuu wa Wilaya ya Hai, katika mkoa wa Kilimanjaro, Bwana Hassan Bomboko, amefanya mkutano uliochukua zaidi ya saa tano na wakazi wa Kijiji cha Mtakuja, kilichopo katika Kata ya KIA. Lengo la mkutano huo lilikuwa kujadili na kutafuta suluhisho la kudumu kwa tatizo la mara kwa mara la mafuriko linalowakumba. Mafuriko haya yamekuwa yakisababisha uharibifu kwa makazi ya watu kila mwaka, pamoja na kuharibu takribani ekari 306 za mazao mbalimbali kama vile nyanya, hoho, pilipili, mahindi, na maharage.
Katika ziara hiyo, Bwana Bomboko aliambatana na wataalamu kutoka Bonde la Mto Pangani (PBWO) pamoja na maofisa wa Wilaya ya Hai. Baada ya uchunguzi, walibaini kuwa chanzo kikuu cha mafuriko ni kujifukia kwa Mto Kikuletwa. Mto huu unaanzia Simanjiro, katika mkoa wa Manyara, lakini maji yake yamekuwa yakipoteza njia yanapofika eneo la Arumeru, mkoani Arusha. Zaidi ya hayo, iligundulika kuwa baadhi ya wakulima wamekuwa wakielekeza maji ya mto huo kwenye mashamba yao kwa ajili ya umwagiliaji, jambo ambalo limezidisha ukubwa wa tatizo.
Bwana Bomboko alisema: "Mto Kikuletwa Lazima Ufukuliwe."
Akizungumza na zaidi ya wananchi 6,000 wa Kijiji cha Mtakuja, Bwana Bomboko alieleza kuwa suluhisho la msingi ni kuufukua Mto Kikuletwa na kuurudisha kwenye mkondo wake wa asili.
"Jambo la kwanza ambalo tunapaswa kufanya hapa ni kuufukua mto, kwa sababu umejifukia. Hata kama tukiweka makalavati mia moja, maji bado hayataweza kupita vizuri. Pili, tumeona kuna njia ambazo si za asili zimetengenezwa na watu, na hizi zinachangia maji kujaa kwenye mashamba badala ya kurudi mtoni," alifafanua.
Aliongeza kuwa suala hili limekuwa kero pia kwa wakazi wa Arumeru na Simanjiro, ambao wamelalamika kuwa wakulima wamekuwa wakichepusha maji ya mto kwa matumizi ya kilimo, hali ambayo imeathiri sana mtiririko wa kawaida wa maji.
Changamoto Nyingine Zinazowakabili Wakazi wa Mtakuja
Mbali na tatizo la mafuriko, wakazi wa Mtakuja walielezea changamoto nyingine wanazokabiliana nazo. Hizi ni pamoja na uvamizi wa tembo kwenye mashamba na makazi yao, hali mbaya ya miundombinu ya barabara, uhaba wa chakula kwa kipindi cha miaka sita mfululizo, ukosefu wa soko la uhakika kwa mazao yao, na upungufu wa watumishi wa afya katika Zahanati ya Mtakuja.
Bwana Eliachi Laizer, ambaye ni mmoja wa wakazi wa kijiji hicho, alitoa mfano wa tukio la mama mmoja aliyekuwa na homa kali. Alipokuwa akisafirishwa kwa pikipiki kuelekea hospitali, walipata ajali kutokana na ubovu wa barabara, na hali yake ilizidi kuwa mbaya zaidi.
"Tunaomba serikali itusaidie kuboresha barabara zetu. Ziko katika hali mbaya sana, na wakati mwingine wagonjwa wanashindwa kufika hospitali kwa wakati. Pia, kwa miaka sita sasa hatujavuna chochote kwa sababu tembo wanaharibu mashamba yetu," alisema Bwana Laizer kwa masikitiko.
Bi Mariam Athuman, ambaye ni Mwenyekiti wa Kitongoji cha Upareni, alieleza kuwa tangu mwaka 2020, takribani asilimia 75 ya nyumba zao zimebomoka kutokana na mafuriko.
"Hakuna mfumo mzuri wa kuelekeza maji ya mafuriko kurudi mtoni. Yanapofika kwenye makalavati, yanaenea na kusababisha uharibifu mkubwa kwenye makazi yetu," alieleza Bi Athuman.
Diwani wa Kata ya KIA, Bwana Tehera Kipara, alisema kuwa chanzo cha tatizo hilo ni uharibifu wa mkondo wa mto karibu na barabara kuu.
"Ikiwekwa daraja kubwa hapa, maji yataweza kupita kwa utaratibu unaofaa na kurudi mtoni badala ya kuenea kwenye mashamba na kusababisha uharibifu," alishauri Diwani Kipara.
Serikali Yatenga Fedha kwa Ajili ya Huduma za Jamii Mtakuja
Akijibu malalamiko ya wananchi, Mkurugenzi Mtendaji wa Halmashauri ya Hai, Bwana Dionis Myinga, alitangaza kuwa serikali imekwisha tenga fedha kwa ajili ya ujenzi wa Kituo cha Afya cha Mtakuja. Kituo hiki kitajengwa kwa wakati mmoja na Shule ya Sekondari ya Ufundi.
Hatua hii inalenga kuboresha huduma za afya na elimu kwa wakazi wa Mtakuja. Sambamba na hilo, juhudi zaidi zinaelekezwa katika kutafuta suluhisho la kudumu kwa tatizo la mafuriko na changamoto nyingine zinazoathiri maisha ya watu katika kijiji hicho.
Kwa mujibu wa Mkuu wa Wilaya Bomboko, serikali inapanga kutekeleza mpango wa muda mrefu wa kurejesha mkondo wa asili wa Mto Kikuletwa. Lengo ni kuhakikisha kuwa maji hayafiki kwenye makazi ya watu na mashamba yao. Wakazi wa Mtakuja wana matumaini makubwa ya kuona utekelezaji wa mpango huu kwa vitendo ili waweze kuondokana na madhara ya mafuriko na changamoto nyingine zinazowakabili kwa muda mrefu.