Safari ya kuwania ubunge ndani ya Chama Cha Mapinduzi (CCM) imegeuka kuwa kimbilio la viongozi na wataalamu mbalimbali nchini Tanzania, huku wengi wao wakiacha nyadhifa zao za kifahari serikalini na sekta binafsi. Leo, macho na masikio ya wengi yameelekezwa kwenye kikao cha Kamati Kuu ya Halmashauri Kuu ya Taifa ya CCM, ambacho kinatarajiwa kutangaza majina ya makada waliofanikiwa kupenya hatua za awali za mchakato huu mgumu.
Mchakato wa kutafuta wagombea ubunge mwaka huu umeelezwa kuwa mkali zaidi katika historia ya CCM, ukiwashirikisha wagombea takribani 4,109 waliojitokeza kuwania majimbo 272. Kati yao, 3,585 wanatoka Tanzania Bara na 524 wanatoka Zanzibar. Idadi hii kubwa inaashiria hamasa isiyo ya kawaida kwa nafasi za uwakilishi wa wananchi, huku makundi mbalimbali yakijitosa – kuanzia waliokuwa wakuu wa mikoa na wilaya, makatibu tawala, wakurugenzi, maofisa waandamizi serikalini, waandishi wa habari, wachekeshaji, hadi wataalamu kutoka sekta binafsi.
Ilipangwa awali Kamati Kuu kutoa uamuzi wake Julai 19, lakini tarehe ilisogezwa hadi Julai 26, na hatimaye leo ndiyo siku ya "hukumu." Wagombea wachache watakaofanikiwa watapewa fursa ya kujinadi mbele ya wajumbe wa wilaya, hatua muhimu katika mchakato wa kidemokrasia wa chama hicho.
Katika jitihada za kuimarisha demokrasia ya ndani na kupunguza mianya ya rushwa, Mkutano Mkuu Maalum wa CCM uliofanyika hivi karibuni ulipitisha mabadiliko ya Katiba kwa asilimia 99.8. Mabadiliko hayo yameruhusu Kamati Kuu kupeleka zaidi ya majina matatu kwa kila jimbo lenye ushindani mkali. Uamuzi huu unamaanisha kuwa katika baadhi ya majimbo, wagombea watakabiliana na idadi kubwa ya wajumbe wa wilaya, ambao wanaweza kufikia zaidi ya 10,000. Hali hii inatajwa kuwa kikwazo kikubwa kwa vitendo vya rushwa na kipimo sahihi cha ushawishi wa kisiasa wa kila mgombea.
Tangu Juni 28 hadi Julai 2, makada wa CCM walijitokeza kuchukua fomu za kuwania nafasi za udiwani, ubunge, na uwakilishi, ikiwa ni sehemu ya maandalizi ya kuelekea Uchaguzi Mkuu wa Oktoba 29, 2025. Tayari, CCM imeshampitisha mgombea wake wa urais pamoja na mgombea mwenza wake kupitia mkutano mkuu uliofanyika Januari 2025.
Ushindani mkali unaonekana katika baadhi ya majimbo kutokana na idadi kubwa ya makada waliotia nia, jambo linaloiweka Kamati Kuu katika wakati mgumu wa kuchuja majina. Vigezo vinavyozingatiwa ni pamoja na sifa, uwezo, na mapokeo ya jamii kwa wagombea husika. Pia, kumekuwa na idadi kubwa ya vijana na wanawake waliojitokeza, kuashiria hamasa mpya ya ushiriki wa makundi haya katika uongozi wa kisiasa nchini.
Ratiba ya CCM inaonyesha kuwa Jumatatu ijayo, Kamati Kuu itakutana tena kuidhinisha rasmi wagombea wa ubunge na uwakilishi kwa kila jimbo, kabla ya kura za maoni kufanyika katika ngazi mbalimbali za chama. Jumatano ijayo, mikutano ya mikoa ya Umoja wa Wanawake Tanzania (UWT) itapiga kura kwa wagombea wa viti maalum, na Agosti 1, Umoja wa Vijana wa CCM (UVCCM) na Jumuiya ya Wazazi watafanya mikutano yao ya kura za maoni kwa nafasi hizo.
Kuanzia Julai 30 hadi Agosti 3, wagombea watapata fursa ya kujitambulisha kwa wanachama katika ngazi za kata, wadi, na majimbo yao. Agosti 4, mikutano mikuu ya kata na majimbo itapiga kura kwa wagombea, kabla ya majina kupelekwa kwenye Kamati za Siasa za kata, wilaya, na mikoa kwa uchambuzi zaidi. Kilele cha mchakato wa ndani wa CCM kitakuwa Agosti 10 hadi 13, ambapo Kamati za UWT na CCM mikoani zitajadili wagombea na kuwasilisha mapendekezo kwa Kamati Kuu ya Halmashauri Kuu ya Taifa. Agosti 15, Kamati ya UWT Taifa itakamilisha mchakato kwa upande wa viti maalum.
Wakati CCM ikiendelea na michakato yake ya ndani, Tume Huru ya Taifa ya Uchaguzi (INEC) imeshatangaza ratiba rasmi ya uchaguzi. Kuanzia Agosti 9, wagombea wa urais na makamu wake wataanza kuchukua fomu. Utoaji wa fomu kwa wagombea wa ubunge na udiwani utafanyika Agosti 14-27, huku uteuzi wa wagombea ukifanyika Agosti 27. Kampeni rasmi zitafanyika kwa siku 60 kuanzia Agosti 28 hadi Oktoba 28, kabla ya siku ya Uchaguzi Mkuu kufanyika Oktoba 29, 2025.
Kwa mujibu wa INEC, jumla ya Watanzania milioni 37.65 wana sifa ya kupiga kura mwaka huu. Kati yao, zaidi ya milioni 7.6 ni wapiga kura wapya. Hata hivyo, wapiga kura 99,744 waliwekwa kando kwa sababu ya kujirudia kwenye usajili, na takriban watu 8,703 wamekabidhiwa kwa polisi kwa kosa la kujiandikisha zaidi ya mara moja. Uchaguzi huu unatarajiwa kuwa wa kihistoria kwa Tanzania, si tu kwa sababu ya ushindani mkali ndani ya CCM, bali pia kwa idadi kubwa ya Watanzania waliojitokeza kushiriki katika mchakato wa kidemokrasia.