Sintofahamu ya muda mrefu kuhusu umiliki wa ardhi katika familia maarufu ya Marealle, iliyoko eneo la Marangu wilayani Moshi, mkoani Kilimanjaro, imefikia mwisho wake hivi karibuni. Hii ni baada ya Baraza la Ardhi na Nyumba la Wilaya ya Moshi kutoa uamuzi wake na kumtangaza Bwana Acley Marealle kuwa mmiliki halali wa eneo hilo lililokuwa kiini cha mgogoro wa kindugu uliodumu kwa miaka kadhaa.
Katika kesi hiyo iliyovuta hisia za wengi na kufuatiliwa kwa karibu, Bwana Frank Marealle, mfanyabiashara anayejulikana nchini na ambaye ni ndugu wa damu wa Acley, alikuwa amewasilisha maombi namba 51 ya mwaka 2020 mbele ya baraza hilo. Katika maombi yake, Frank alikuwa akitaka chombo hicho cha kisheria kimtambue yeye kama mmiliki pekee na halali wa kipande cha ardhi kilichopo katika Kijiji cha Lyamrakana, eneo la Marangu.
Mbali na kuomba kuthibitishwa umiliki, Bwana Frank Marealle alikuwa na maombi mengine mazito mbele ya baraza. Alikuwa akitaka iamriwe kufukuliwa kwa mwili wa marehemu Veronica David Mlang’a. Marehemu Veronica alikuwa mke wa Mangi David Mlang’a Marealle, kiongozi wa jadi wa enzi hizo, na mwili wake ulizikwa katika eneo hilo la ardhi linalogombaniwa. Zaidi ya hayo, Frank alitaka Bwana Acley Marealle, ambaye alikuwa mjibu maombi, abebe gharama zote za uendeshaji na usikilizwaji wa shauri hilo.
Hata hivyo, katika uamuzi wake uliosomwa kwa hisia na Mwenyekiti wa Baraza hilo la Ardhi na Nyumba la Wilaya ya Moshi, Mheshimiwa Hussein Lukeha, tarehe 9 Mei 2025, madai yote ya Frank Marealle yamekataliwa. Baraza hilo tukufu limeamua na kuthibitisha kuwa Bwana Acley Marealle ndiye mmiliki halali na wa kweli wa ardhi hiyo ya urithi.
Akifafanua zaidi kuhusu maudhui ya hukumu hiyo nje ya ukumbi wa baraza, Wakili Julius Semali, ambaye alikuwa akimwakilisha Bwana Acley Marealle (mjibu maombi), alieleza kuwa mahakama imesisitiza kuwa Frank David Marealle hana haki ya umiliki juu ya ardhi hiyo. Aidha, Wakili Semali aliongeza kuwa mahakama hiyo imetoa amri kwamba mwili wa marehemu Veronica Mlang’a Marealle usifukuliwe na uendelee kupumzika kwa amani mahali ulipo. Kuhusu suala la gharama za kesi, baraza limeamuru kila upande kubeba gharama zake, jambo linaloashiria kumalizika kwa mvutano huo mkali uliodumu kwa takribani miaka mitano.
Msingi wa madai ya Bwana Frank Marealle ulikuwa ni kwamba anamiliki ardhi hiyo kihalali tangu mwaka 1931, kupitia kwa mama yake mzazi, Bi. Asinath Marealle. Inadaiwa kuwa Bi. Asinath alikuwa miongoni mwa wake wa Mangi David Marealle, kiongozi wa jadi aliyeheshimika sana katika jamii ya Wachagga. Hata hivyo, hoja hii haikupata mashiko mbele ya baraza hilo la kisheria. Uamuzi huu unatarajiwa kuleta sura mpya ya maelewano katika familia hiyo na kwa wakazi wa eneo la Lyamrakana.