Elon Musk, bilionea anayeongoza mbio za teknolojia duniani, ameanza tena juhudi za kutafuta kiasi kikubwa cha fedha ili kuiwezesha kampuni yake ya Akili Bandia (AI), xAI, kuendelea kushindana. Baada ya hivi karibuni kukusanya Dola bilioni 10, sasa anageukia soko la mikopo la watu binafsi (private credit market) akilenga kupata hadi Dola bilioni 12 za ziada, sawa na takriban Shilingi za Kitanzania trilioni 31.2.
Kwa mujibu wa gazeti la Wall Street Journal (WSJ) la tarehe 23 Julai, kampuni ya xAI, ikishirikiana na kampuni ya uwekezaji ya Valor Equity Partners, inajadiliana na wawekezaji kuhusu mpango huu mpya wa ufadhili. Mkakati huu ni wa kipekee: badala ya xAI kununua moja kwa moja vifaa vya gharama kubwa vya AI (chips za Nvidia), wawekezaji wengine ndio watanunua vifaa hivyo na kisha kuikodishia xAI. Hii ni mbinu ya kupata teknolojia muhimu bila kutumia fedha taslimu zote za kampuni kwa wakati mmoja.
Fedha hizi zinahitajika kwa haraka ili kutekeleza mipango miwili mikuu: kununua maelfu ya vichakataji vya kisasa vya AI (Nvidia GPUs) na kujenga kituo kikubwa cha kuhifadhi data (data center) kitakachoitwa 'Colossus 2'. Hii ni sehemu ya ndoto ya Musk ya kutawala ulimwengu wa Akili Bandia.
Hata hivyo, hali ya kifedha ya xAI inaonekana kuwa tete. Gazeti la WSJ linakadiria kuwa kampuni hiyo inatarajiwa kutumia takriban Dola bilioni 13 taslimu mwaka huu pekee, huku ikiwa haina mapato yoyote kwa sasa. Tofauti na washindani wake ambao hukodisha miundombinu kutoka kwa makampuni makubwa kama Google, Microsoft, au Amazon, xAI imeamua kujenga kila kitu yenyewe—mkakati wenye gharama kubwa mno.
Kutokana na shinikizo hili la kifedha, Musk ameanza hata kutumia kampuni zake nyingine kuisaidia xAI. Kampuni yake ya anga ya SpaceX imewekeza Dola bilioni 2, na hivi karibuni, deni la Dola bilioni 5 lilitolewa kwa kuweka dhamana ya mali muhimu za xAI, ikiwemo haki miliki ya mfumo wake wa AI, unaoitwa 'Grok'.
Licha ya jina kubwa la Elon Musk, mazungumzo na wakopeshaji yamekuwa magumu. Baadhi ya taasisi za kifedha zinasita kutoa mikopo mikubwa kutokana na hatari iliyopo. Wasiwasi wao unatokana na ukweli kwamba thamani ya 'chips' za AI huporomoka haraka sana kutokana na kasi ya teknolojia. Ikiwa biashara ya xAI itashindwa, wakopeshaji watabaki na vifaa ambavyo havina thamani tena. Kwa sababu hii, wanataka kutoa mikopo midogo na yenye muda mfupi wa marejesho, usiozidi miaka mitatu.
Mchambuzi mmoja wa masuala ya teknolojia alisema, "Ni wazi kwamba Elon Musk anajenga miundombinu ya AI kwa kasi kuliko mtu yeyote yule. Lakini, mkakati wake wa jinsi atakavyorudisha faida kwa wawekezaji na kupata mapato bado ni fumbo. Hii inazua wasiwasi sokoni." Hatima ya kampuni hii sasa inategemea jambo moja: je, xAI itaweza kuonyesha matokeo ya kuridhisha na kuanza kuingiza faida haraka kiasi cha kuhalalisha matumizi haya makubwa ya fedha?