Soko la hisa la New York nchini Marekani limepata siku mbaya zaidi tangu janga la COVID-19 lilipoanza mwaka 2020, kufuatia hatua za pande zote za kutoza ushuru kati ya utawala wa Donald Trump na serikali ya China. Tangazo la China kujibu kwa ushuru wake kwa bidhaa zote zinazoingizwa kutoka Marekani kwa asilimia 34 limesababisha hofu kubwa katika masoko.
Mnamo tarehe 4 (siku ya tukio), fahirisi kuu za soko la hisa zilirekodi kushuka kwa kasi. Fahirisi ya Dow Jones Industrial Average ilishuka kwa pointi 2231.07, sawa na asilimia 5.50, na kufunga biashara kwa 38,314.86.
Fahirisi ya Standard & Poor's (S&P) 500 ilipoteza pointi 322.44, au asilimia 5.97, na kufikia 5,074.08. Wakati huo huo, fahirisi ya Nasdaq Composite, ambayo inajumuisha hisa za kampuni za teknolojia, ilishuka kwa pointi 962.82, au asilimia 5.82, na kufunga kwa 15,587.79. Fahirisi ya hisa ndogo za kampuni (Russell 2000) pia ilishuka kwa asilimia 4.37.
Kushuka kwa S&P 500 kwa siku moja kulikuwa kubwa zaidi kuonekana tangu Machi 16, 2020, wakati hofu ya kuenea kwa janga ilipozikumba soko, ambapo ilishuka kwa asilimia 12. Nasdaq, kwa upande wake, imeshuka zaidi ya asilimia 20 tangu kilele chake cha Desemba 16 mwaka jana, na hivyo kuingia katika kile kinachoitwa 'soko la dubu' (bear market) kiufundi. Katika siku mbili tu, tarehe 3 na 4, Nasdaq ilipoteza zaidi ya asilimia 11 ya thamani yake. Dow Jones, ambayo imepungua kwa asilimia 15 tangu kilele chake cha Desemba 4, sasa iko katika kile kinachoitwa 'eneo la marekebisho' (correction territory).
Baada ya Rais Trump kutangaza ushuru wake mnamo tarehe 2, hofu ya ukosefu wa uhakika wa sera na hatari ya mdororo wa kiuchumi iliongezeka, na kusababisha kushuka kwa kasi kwa masoko ya Marekani kwa siku mbili mfululizo. Hii imefanya wiki hii kuwa mbaya zaidi tangu hofu ya awali ya janga la COVID-19. Kwa wiki nzima, Dow Jones ilishuka kwa asilimia 7.9, S&P 500 ilipungua kwa asilimia 9.1, na Nasdaq ilishuka kwa asilimia 10. Hii ni kiwango kikubwa zaidi cha kushuka kwa fahirisi zote tatu kwa wiki moja tangu Machi 2020.
Hatua ya serikali ya China kujibu ushuru wa Trump kwa kutangaza ushuru wa asilimia 34 kwa bidhaa zote zinazoingizwa kutoka Marekani imeongeza hofu ya vita vya kibiashara kuongezeka, na hivyo kuongeza zaidi hofu ya mdororo wa kiuchumi, unaojulikana kama 'hofu ya R' (R-fear).
Bruce Kasman, mkuu wa wachumi wa Marekani katika JP Morgan Chase, alieleza katika ripoti yake kwa wawekezaji siku moja kabla ya tukio hilo kwamba uwezekano wa mdororo wa uchumi duniani mwaka huu umeongezeka kutoka asilimia 40 hadi 60.
Wawekezaji ambao walikuwa wanatarajia mabadiliko katika sera ya fedha ya Shirikisho la Akiba la Marekani (The Fed) walikatishwa tamaa na matamshi ya tahadhari ya Mwenyekiti wa Fed, Jerome Powell, na kuendelea kuuza hisa zao kwa wingi.
Wakati marekebisho ya hivi karibuni katika soko la hisa la New York yalionekana kuathiri zaidi hisa za teknolojia ambazo zilikuwa zimeibua mjadala kuhusu 'kiputo' (bubble), kushuka kwa kasi kwa siku hii kulienea katika sekta zote, ikiwa ni pamoja na zile zinazohusika na mzunguko wa uchumi na zile zinazoonekana kuwa salama zaidi wakati wa mdororo.
Kampuni yenye thamani kubwa zaidi sokoni, Apple, ilishuka kwa asilimia 7.3, na kampuni inayoongoza katika akili bandia (AI), Nvidia, ilipungua kwa kiwango sawa. Tesla, inayoongozwa na Elon Musk, iliporomoka kwa asilimia 10.5. Hata Meta Platforms (zamani Facebook), ambayo ina utegemezi mdogo kwa China katika mnyororo wake wa usambazaji na mauzo, haikuweza kuepuka hofu ya mdororo wa kiuchumi uliochochewa na vita vya biashara, na hisa zake zilishuka kwa asilimia 5.0.
Wataalamu wanaamini kuwa kipindi cha miaka miwili ya ukuaji imara wa soko la hisa la Marekani kimefikia mwisho kutokana na matangazo ya ushuru ya Rais Trump. Michael Rosen, afisa mkuu wa uwekezaji (CIO) wa Angeles Investments, alisema, "Sidhani Trump ataachana kwa urahisi na sera zake za ushuru na biashara." Aliongeza kuwa kushuka kwa bei za hisa ni "majibu ya (soko) kwa sera mbaya na zisizo thabiti za biashara ambazo zitaathiri vibaya uchumi wa Marekani na dunia."