Kumekuwa na wasiwasi mkubwa na hasira kufuatia madai kwamba Israel imewaua kinyama wafanyakazi wa Umoja wa Mataifa na wahudumu wa kibinadamu katika Ukanda wa Gaza, na kisha kuwafukia katika kaburi la pamoja. Hali hii imezidi kuwa mbaya baada ya video inayodaiwa kuthibitisha tukio hilo kuonekana hadharani.
Hapo awali, Israel ilidai kuwa ilifyatua risasi tu dhidi ya magari yaliyokuwa yakikaribia kwa shughuli za kutiliwa shaka bila kuonyesha taa au ishara za dharura. Hata hivyo, video iliyochapishwa inaonyesha tukio tofauti kabisa, ambalo linaweza kuzidisha ukosoaji wa uhalifu wa kivita dhidi ya Israel.
Gazeti la kila siku la Marekani, New York Times (NYT), mnamo tarehe 4 (kwa saa za huko), liliripoti kuchapisha video iliyopatikana kutoka kwenye simu ya mkononi ya mhudumu wa kibinadamu aliyeuawa na vikosi vya Israel mapema asubuhi ya Machi 23 katika mji wa Rafah, kusini mwa Ukanda wa Gaza.
NYT ilisema kuwa video hiyo, waliyoipata kupitia afisa mkuu wa kidiplomasia wa Umoja wa Mataifa, inaonyesha wazi wakati ambapo wanajeshi wa Israel walikuwa wakifyatua risasi kiholela dhidi ya magari ya wagonjwa na magari ya zimamoto.
Video hiyo, iliyorekodiwa kutoka kwenye kiti cha mbele cha gari lililokuwa likitembea, inaanza kwa kuonyesha magari ya wagonjwa na magari ya zimamoto yakiwa na taa zao za dharura na taa za kawaida zimewashwa huku yakisafiri barabarani.
Magari hayo yalisimama baada ya kuliona gari la wagonjwa lililosimama upande wa kushoto wa barabara.
Gari hilo la wagonjwa lilikuwa limewasili hapo awali kujaribu kuwaokoa watu waliojeruhiwa lakini lilishambuliwa nalo.
Wakati wahudumu wa kibinadamu waliokuwa kwenye gari lao walipokuwa wakishuka ili kuangalia hali ya wale waliokuwa kwenye gari la wagonjwa, ghafla risasi zilianza kufyatuliwa.
Kamera ilitikisika na picha ikakatika, lakini sauti iliendelea kurekodiwa kwa takriban dakika tano zaidi, na wakati huo milio ya risasi haikusimama.
Zaidi ya hayo, video hiyo inasikika sauti ya mwanaume akisema kwa Kiarabu kwamba kuna wanajeshi wa Israel, sauti ya mhudumu wa kibinadamu akirudia Shahada (tamko la imani ya Kiislamu) kabla ya kufa, na sauti ya wanajeshi wakitoa amri kwa Kiebrania.
Msemaji wa Shirika la Hilali Nyekundu la Palestina, Nebal Farsakh, alisema kuwa mhudumu wa kibinadamu aliyerekodi video hiyo alipatikana ameuawa kwa kupigwa risasi kichwani katika kaburi la pamoja.
Israel imeshikilia msimamo wake kuhusu tukio hilo, ikisema kwamba haikushambulia magari ya wagonjwa kiholela, bali ilifyatua risasi tu dhidi ya magari ya kutiliwa shaka yaliyokuwa yakikaribia wanajeshi wake bila kuonyesha taa za dharura.
Hasa, ilidai kuwa watu 9 kati ya 15 waliokufa walikuwa wanachama wa vikosi vya wanamgambo wa Palestina.
Hata hivyo, video iliyochapishwa na NYT inaonyesha wazi kwamba magari ya wagonjwa na magari ya zimamoto yalikuwa na taa zao za dharura zimewashwa na yalikuwa yamewekwa alama wazi kama magari ya wahudumu wa kibinadamu, hivyo ni vigumu kwa Israel kuepuka ukosoaji kutoka kwa jumuiya ya kimataifa.
Daktari Younis Al-Khatib, Rais wa Shirika la Hilali Nyekundu la Palestina, alisisitiza kuwa video na ushahidi wa kitabibu kutoka eneo la tukio vinapingana na madai ya Israel.
Daktari Al-Khatib alisema kuwa "wahanga walilengwa kwa umbali wa karibu sana" na alikosoa Israel kwa kutotoa taarifa kuhusu walipo kwa siku kadhaa baada ya mauaji hayo.
Umoja wa Mataifa na Shirika la Hilali Nyekundu waliweza kuanza kutafuta watu waliopotea siku tano baada ya magari ya misaada kushambuliwa, baada ya kufanya mazungumzo na jeshi la Israel.
Daktari Al-Khatib alibainisha kuwa mfanyakazi mmoja wa Hilali Nyekundu bado hajapatikana na kwamba Israel haijatoa taarifa kama amezuiliwa au amefariki.
Uchambuzi wa picha za satelaiti kutoka eneo la tukio uliofanywa na NYT ulionyesha kuwa magari ya wagonjwa na magari ya zimamoto yalikuwa yamefukiwa ardhini siku mbili baada ya tukio hilo, na buldoza na vifaa vingine vya ujenzi vya jeshi la Israel vilionekana karibu.
Afisa wa Shirika la Hilali Nyekundu alisema katika mkutano na waandishi wa habari kwamba video iliyopatikana na NYT imewasilishwa kwa Umoja wa Mataifa.
Dylan Winder, Mkuu wa Shirikisho la Kimataifa la Vyama vya Msalaba Mwekundu na Hilali Nyekundu kwa Umoja wa Mataifa, alisema kuwa tukio hili ni shambulio baya zaidi dhidi ya wafanyakazi wa Msalaba Mwekundu na Hilali Nyekundu tangu mwaka 2017.
Volker Türk, Kamishna Mkuu wa Haki za Binadamu wa Umoja wa Mataifa, alisema kuwa tukio hilo "linaibua wasiwasi zaidi kuhusu uhalifu wa kivita unaowezekana kufanywa na vikosi vya Israel" na alitaka uchunguzi huru ufanywe.
Chanzo cha picha: AP