Hali ya kisiasa nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (DRC) imeingia katika sura mpya na ya kutisha baada ya upande wa mashtaka wa kijeshi kupendekeza adhabu ya kifo kwa rais wa zamani wa nchi hiyo, Joseph Kabila. Kiongozi huyo wa zamani anakabiliwa na tuhuma nzito za uhaini, ikiwemo kushirikiana na kundi la waasi la M23 ili kupindua serikali na kuchochea vita mashariki mwa nchi.
Jenerali Lucien René Likulia, mwendesha mashtaka mkuu wa kijeshi, aliwasilisha ombi hilo mahakamani, akisisitiza kuwa Kabila anapaswa kubeba dhima ya uhalifu wa kivita unaojumuisha mauaji, ubakaji, na mateso. Zaidi ya adhabu ya kifo, upande wa mashtaka pia umeomba Kabila afungwe jela miaka 20 kwa kusaidia uhalifu na miaka 15 mingine kwa kula njama. Kesi hii imekuwa ikiendeshwa tangu mwezi Julai bila mshtakiwa kuwepo mahakamani.
Kiini cha mashtaka haya ni madai ya ushirikiano wa Kabila na waasi wa M23, kundi linaloungwa mkono na Rwanda. Hati ya mashtaka inaeleza kuwa Kabila alihusika katika kuanzisha tawi la kisiasa la M23, linalojulikana kama "Congo River Alliance," na alishiriki katika njama za kuteka kwa nguvu mji wa Goma, uliopo katika jimbo la Kivu Kaskazini.
Joseph Kabila alitawala DRC kwa takriban miaka 18. Aliingia madarakani akiwa na umri wa miaka 29 mwaka 2001, baada ya kuuawa kwa baba yake, Laurent-Désiré Kabila. Alishinda chaguzi za urais za mwaka 2006 na 2011, ingawa matokeo yake yalikumbwa na utata na madai ya udanganyifu. Baada ya kumaliza muhula wake wa pili mwaka 2016, alikataa kuondoka madarakani kwa kuahirisha uchaguzi kinyume na katiba, na kuendelea kutawala hadi Januari 2019, alipomkabidhi madaraka rais wa sasa, Félix Tshisekedi.
Baada ya kuishi nje ya nchi tangu 2023, Kabila alitangaza nia ya kurejea nchini mwezi Aprili mwaka huu akidai anataka kusaidia kujenga amani. Hata hivyo, serikali ilichukua hatua kadhaa dhidi yake, ikiwemo kuzuia shughuli za chama chake, kutaifisha mali zake na kumvua kinga ya kisheria. Mwezi Mei, alionekana katika mji wa Goma, unaodhibitiwa na waasi wa M23, akikutana na viongozi wa kidini pamoja na maafisa wa kundi hilo. Mpaka sasa, haijulikani alipo hasa.
Chama chake cha People's Party for Reconstruction and Democracy (PPRD) kimepinga vikali ombi la hukumu ya kifo. Ferdinand Kambere, naibu katibu mkuu wa chama, alieleza kuwa hatua hii ni "mateso ya kikatili dhidi ya wanachama wa upinzani." Hapo awali, Kabila alikanusha madai ya Rais Tshisekedi kuwa alikuwa akifadhili waasi wa M23.
Tarehe ya kutolewa kwa hukumu ya mwisho bado haijapangwa. Ingawa mwaka jana DRC iliondoa zuio la utekelezaji wa adhabu ya kifo, hadi sasa hakuna mfungwa yeyote aliyenyongwa.