Mji wa Conakry na vitongoji vyake nchini Guinea vimegubikwa na hali mpya ya kisiasa baada ya Tume ya Uchaguzi ya nchi hiyo kutangaza matokeo ya uchaguzi mkuu uliokuwa ukisubiriwa kwa hamu. Kanali Mamady Doumbouya (41), ambaye amekuwa akishikilia hatamu za uongozi kidola tangu mapinduzi ya kijeshi ya miaka minne iliyopita, sasa amehalalishwa rasmi na sanduku la kura kuongoza taifa hilo la Afrika Magharibi, akivua gwanda la jeshi na kuvaa rasmi suti ya urais.
Kwa mujibu wa matokeo ya awali yaliyotangazwa jana, Desemba 30, na Mamlaka ya Kusimamia Uchaguzi nchini humo, Doumbouya ameshinda kwa "kura za mafuriko" au ushindi wa kishindo kwa kupata asilimia 86.72 ya kura zote halali zilizopigwa. Ushindi huu wa zaidi ya nusu ya kura katika awamu ya kwanza unamaanisha kuwa hakutakuwa na "mechi ya marudiano" (run-off), na hivyo kumuweka kiongozi huyo katika nafasi nzuri ya kuapishwa mara moja.
Idadi ya wapiga kura waliojitokeza (voter turnout) ilitajwa kuwa asilimia 80.95, kiwango ambacho ni kikubwa na kinaashiria mwamko wa kisiasa, ingawa wachuzi wa mambo wanahoji uhuru wa mchakato huo. Uchaguzi huu ulifanyika Desemba 28, ukiwashirikisha wapiga kura milioni 6.7 waliotawanyika katika vituo takriban 24,000 nchi nzima.
Ahadi Iliyovunjwa na Mchezo wa Kisiasa
Ushindi wa Doumbouya unakuja na wingu la utata. Itakumbukwa kuwa wakati akiingia madarakani mwaka 2021 baada ya kumpindua Rais Alpha Condé, Doumbouya aliapa kiapo cha "askari" kwamba yeye na wajumbe wa utawala wa kijeshi wasingewania nafasi yoyote katika uchaguzi wa kiraia. Hata hivyo, kama wahenga wasemavyo, "baniani mbaya kiatu chake dawa," kiongozi huyo alionekana "kumeza matapishi yake" baada ya katiba mpya kupitishwa mwezi Septemba mwaka huu. Katiba hiyo haikuweka kizuizi kwa watawala wa kijeshi kugombea, na hivyo kumpa tiketi ya moja kwa moja ya kubaki Ikulu.
Mabadiliko hayo ya katiba si tu yalimruhusu kugombea, bali pia yaliongeza muda wa muhula wa urais kutoka miaka mitano ya awali hadi miaka saba. Hii ina maana kuwa Doumbouya sasa atatawala Guinea kwa miaka saba ijayo, akijikita zaidi madarakani.
Upinzani Wabanwa Mbavu
Ushindi huu mkubwa wa asilimia 86 haukuja kwa bahati mbaya. Wadadisi wa siasa za Afrika Magharibi wanaeleza kuwa "uwanja haukuwa tambarare." Ingawa wagombea wengine nane walijitokeza kupambana naye, vigogo wengi wa upinzani wenye nguvu walishindwa kufurukuta. Wengi wao walizuiwa kushiriki kutokana na sababu mbalimbali zikiwemo kesi za ufisadi, kuishi uhamishoni, au vigezo vya umri vilivyowekwa kikatiba. Hali hii ilimfanya Doumbouya kukimbia mbio hizi akiwa kifua mbele tangu awali.
Kampeni za Doumbouya nazo zilikuwa za aina yake. Hakupiga kelele nyingi majukwaani. Badala yake, alitumia mkakati wa kimya kingi, akitoa video moja tu mwanzoni mwa mwezi huu akiwa amevalia shati lenye maandishi "Tujenge Pamoja," huku akiahidi amani na utulivu. Hii ilikuwa tofauti na siasa za majukwaani zilizozoeleka barani Afrika.
Historia na Mustakabali wa Guinea
Guinea, nchi tajiri kwa madini ya Bauxite lakini yenye historia ya misukosuko ya kisiasa, imekuwa chini ya uangalizi wa kimataifa tangu 2021. Mapinduzi yaliyomuondoa Alpha Condé yalipokelewa kwa shangwe mwanzoni kwa sababu Condé naye alikuwa ameichezea katiba ili kuongeza muda wake madarakani (muhula wa tatu). Hata hivyo, kadiri muda ulivyosonga, utawala wa kijeshi ulianza kukandamiza demokrasia, ikiwemo kupiga marufuku maandamano kwa miaka mitatu kuanzia Mei 2022.
Ushindi huu wa Doumbouya unahitimisha kipindi cha mpito na kufungua ukurasa mpya wa utawala wa "kiraia" unaoongozwa na mwanajeshi wa zamani. Jumuiya ya Kimataifa, ikiwemo ECOWAS, inatazama kwa jicho la karibu kuona ikiwa uthabiti wa kisiasa utarejea na ikiwa rasilimali za nchi hiyo zitatumika kuwanufaisha wananchi wa kawaida ambao wamekuwa wakitaabika kiuchumi.