Hali ya hewa ya kidiplomasia na usalama duniani imetibuka ghafla mwishoni mwa mwaka huu wa 2025, kufuatia hatua ya Jamhuri ya Watu wa China kuamua "kutunisha misuli" zake za kijeshi kwa namna ambayo haijazoeleka hivi karibuni. Kwa siku mbili mfululizo, kuanzia Desemba 29 hadi 30, China imetekeleza mazoezi makubwa ya kijeshi yaliyoizingira Taiwan, hatua ambayo imezua taharuki kubwa na kuifanya jumuiya ya kimataifa, hususan mataifa ya Ulaya, kusimama kidete kukemea kile wanachokiita "uchokozi wa wazi."
Katika kile kinachoonekana kama ujumbe mzito kwa Taipei na washirika wake wa Magharibi, Jeshi la Ukombozi la Watu wa China (PLA) lilitangaza kukamilisha operesheni iliyopewa jina la ‘Zhengyishiming-2025’ (Operesheni ya Haki-2025). Mazoezi haya hayakuwa ya kawaida; yalihusisha majeshi ya nchi kavu, wanamaji, kikosi cha anga, na kikosi cha makombora (Rocket Force), yakifanyika kwa ustadi mkubwa katika maeneo nyeti ya Kaskazini, Kusini-Magharibi, Kusini-Mashariki na Mashariki mwa kisiwa cha Taiwan. Picha ya haraka ni kwamba kisiwa hicho kilikuwa kimezingirwa kila kona, jambo ambalo lilitafsiriwa kama mazoezi ya "kuyabana mapafu" ya Taiwan kiuchumi na kijeshi.
Hatua hii ya Beijing imewasha moto wa maneno kutoka kwa vigogo wa Ulaya. Umoja wa Ulaya (EU), kupitia Idara yake ya Mahusiano ya Nje (EEAS), haukutafuna maneno. Katika taarifa yao nzito iliyotolewa Desemba 30, EU imeeleza wasiwasi wake mkubwa ikisema, "Mazoezi haya ya China yanazidi kuchochea uhasama katika Mlango-Bahari wa Taiwan na kuhatarisha amani na utulivu wa kimataifa."
Kwa jicho la kiuchumi na kistratejia, EU imesisitiza kuwa eneo la Mlango-Bahari wa Taiwan ni "uti wa mgongo" wa biashara ya dunia na ustawi wa mataifa. "Tuna maslahi ya moja kwa moja katika kuona hali ya sasa (status quo) inabaki ilivyo. Tunapinga vikali jaribio lolote la kubadili hali hii kwa nguvu za kijeshi au vitisho," ilisema sehemu ya taarifa hiyo.
Moto huu wa shutuma haukuishia Brussels pekee. Vigogo wa nchi wanachama wa EU wamejitokeza mmoja mmoja kukemea. Wizara ya Mambo ya Nje ya Ufaransa imetoa wito wa busara, ikisisitiza kuwa pande zote zinapaswa kujiepusha na vitendo vinavyoweza "kuwasha kiberiti" cha vita. Nayo Ujerumani, taifa lenye nguvu kubwa kiuchumi Ulaya, imesisitiza kuwa mabadiliko yoyote lazima yafanyike kwa njia ya amani na makubaliano ya pande zote mbili, siyo kwa mtutu wa bunduki.
Kwa upande wa Uingereza, ambayo ingawa si mwanachama wa EU lakini ni mshirika wa karibu wa Magharibi, Wizara yake ya Mambo ya Nje imeeleza kusikitishwa na hatua hiyo ya China. London imesisitiza kuwa suala la Taiwan na China linapaswa kutatuliwa kwa "mazungumzo yenye tija" kati ya watu wa pande hizo mbili, na siyo kwa vitisho vya kivita vinavyoweza kuigharimu dunia.
China Yajibu Mapigo: "Msiingilie Mambo Yetu"
Kama ilivyotarajiwa, Beijing haikukaa kimya kusikiliza "hubiri" za Wazungu. Katika majibu makali yaliyojaa hamaki, Ubalozi wa China katika Umoja wa Ulaya umewaka na kusema taarifa hizo za Ulaya ni kinyume kabisa na msingi wa "China Moja" (One China Principle).
Msemaji wa China ameweka bayana msimamo wao: "Kauli hizi za Ulaya ni uingiliaji wa wazi wa mambo ya ndani ya China. Taiwan ni sehemu ya China, na hatutavumilia yeyote anayetoa 'matumaini hewa' kwa vikundi vinavyotaka kujitenga." China imewataka washirika hao wa Ulaya kuheshimu ahadi zao za kisiasa walizotoa kwa Beijing na kuacha kutuma ishara potofu zinazoweza kuwapa kichwa wale wanaotaka kuitenganisha Taiwan na China Bara.
Wadadisi wa mambo ya kimataifa wanatahadharisha kuwa mvutano huu mpya unaweza kuathiri masoko ya dunia, ikizingatiwa umuhimu wa Taiwan katika uzalishaji wa vifaa vya kielektroniki. Je, hii ni ngoma ya kitoto au mwanzo wa ngoma nzito? Muda ndio utakaosema.