Hali ya uhasama na mvutano kati ya majirani wenye silaha za nyuklia, India na Pakistan, imefikia kiwango cha kutisha kufuatia shambulio baya la kigaidi lililotokea katika eneo la Kashmir linalosimamiwa na India. Tukio hilo la kusikitisha, ambapo watu 26 walipoteza maisha na wengine 17 kujeruhiwa karibu na eneo la kitalii la Pahalgam mnamo Aprili 22, 2025, limezua mzozo mkali wa kidiplomasia na kijeshi.
India ililaumu haraka haraka serikali ya Pakistan kuwa ilihusika moja kwa moja na shambulio hilo, shutuma ambazo Pakistan imekanusha vikali. Kufuatia shutuma hizo, India ilichukua hatua za haraka za kuweka vikwazo dhidi ya Pakistan, ikiwa ni pamoja na kufuta viza za raia wa Pakistan, kupiga marufuku uagizaji wa bidhaa, kupiga marufuku meli za Pakistan kuingia bandari za India, na kusitisha huduma za posta. Pakistan ilijibu kwa hatua kama hizo, ikipiga marufuku ndege za India kutumia anga lake, kusitisha biashara na kufuta viza za Wahindi. Tangu wakati huo, kumekuwa na mapigano madogo madogo yanayoendelea kwa siku zaidi ya kumi karibu na mstari wa kudhibiti (Line of Control - LoC) unaotenganisha maeneo mawili ya Kashmir.
Katika hatua iliyoonekana kama njia ya kuongeza shinikizo, India imetangaza na kuanza kutekeleza mipango ya kuziba maji ya mito muhimu inayotiririka kutoka eneo lake kwenda Pakistan. Ripoti kutoka vyombo vya habari vya India, ikiwa ni pamoja na PTI, Hindustan Times, na India Today, zimebainisha kuwa India imefunga milango ya Bwawa la Baglihar kwenye Mto Chenab, ambao ni mojawapo ya matawi muhimu ya Mfumo Mkuu wa Mto Indus. Pia kuna mipango ya kuchukua hatua kama hiyo kwenye Mto Jhelum kupitia Bwawa la Kishanganga.
Hatua hii ya India ni ya kutisha kwa Pakistan kwani taifa hilo linategemea sana Mto Indus na matawi yake kwa ajili ya maji ya kunywa, umwagiliaji kwa ajili ya kilimo, na mahitaji mengine muhimu. Kukatwa kabisa kwa maji kutakuwa na athari mbaya sana kwa uchumi na maisha ya mamilioni ya watu nchini Pakistan.
Mzozo huu wa maji unakiuka moja kwa moja Mkataba wa Maji ya Indus wa mwaka 1960, ambao ulisimamiwa na Benki ya Dunia. Mkataba huo uligawa haki za matumizi ya maji ya mito sita ya Mfumo wa Indus kati ya nchi hizo mbili, ukihakikisha kuwa Pakistan inapata sehemu yake ya maji kutoka kwa mito fulani ambayo hutiririka kupitia India. India imetangaza kuwa "inasitisha" mkataba huo.
Viongozi wa Pakistan wamejibu hatua ya India kwa lugha kali sana. Balozi wa Pakistan nchini Urusi, Muhammad Khalid Jamali, aliviambia vyombo vya habari vya Russia kwamba jaribio lolote la kunyima, kuziba, au kuelekeza maji ya mto Indus kutoka sehemu ya chini kuelekea Pakistan litachukuliwa kama "kitendo cha vita" dhidi ya Pakistan. Aliongeza kuwa Pakistan itajibu kwa "nguvu kamili," ikiwa ni pamoja na kutumia uwezo wake wote wa kijeshi, ikimaanisha hata silaha za nyuklia, kama ilivyoripotiwa na NDTV ya India. Waziri wa Ulinzi wa Pakistan, Khawaja Muhammad Asif, pia alionya kwamba Pakistan itaharibu miundo mbinu yoyote mipya ambayo India itajenga kwenye Mto Indus, akisema kuziba au kuelekeza maji kunaweza kusababisha vifo vya watu kutokana na njaa na kiu. Jeshi la Pakistan pia limefanya majaribio ya makombora yenye uwezo wa kubeba silaha hivi karibuni, ishara ya kuonyesha utayari wake wa kiutendaji.
Kutokana na hali hii ya hatari, diplomasia ya kikanda imeanza kuchukua hatua za kupunguza mvutano. Waziri wa Mambo ya Nje wa Iran, Abbas Araghchi, alitembelea Islamabad, Pakistan, mnamo Mei 5, 2025, kukutana na viongozi wa ngazi ya juu wa Pakistan, wakiwemo Rais Asif Ali Zardari na Waziri Mkuu Shehbaz Sharif, kujadili njia za kupunguza kasi ya mgogoro. Anatarajiwa pia kutembelea India baadaye wiki hii kwa jitihada zile zile za upatanishi. Licha ya jitihada hizi, hali inabakia kuwa tete na hatua ya India ya kuziba maji inatishia kuzidisha uhasama uliopo kati ya majirani hawa wa kihistoria.