Mamlaka ya Mapato Tanzania (TRA) imeendelea kuandika historia mpya katika vitabu vya uchumi wa Taifa baada ya kufunga mwaka 2025 kwa kishindo cha aina yake. Katika hali inayoashiria kuimarika kwa nidhamu ya walipakodi na ufanisi wa mifumo ya ukusanyaji, Mamlaka hiyo imetangaza kukusanya kiasi cha Shilingi trilioni 4.13 ndani ya mwezi Desemba pekee. Hii ni rekodi ambayo haijawahi kufikiwa tangu kuanzishwa kwa mamlaka hiyo, ikiwa ni ufanisi wa asilimia 102.9 dhidi ya lengo walilojiwekea la kukusanya Shilingi trilioni 4.01.
Akizungumza na waandishi wa habari jijini Dar es Salaam katika siku ya kwanza ya Mwaka Mpya, Kamishna Mkuu wa TRA, Yusuph Mwenda, alionekana mwenye tabasamu la ushindi huku akibainisha kuwa mafanikio haya si ya kubahatisha. Takwimu zinaonyesha kuwa katika robo ya pili ya mwaka wa fedha 2025/2026 (kuanzia Oktoba hadi Desemba), 'kapu la mama' limejaa kwa kukusanya jumla ya Shilingi trilioni 9.8. Kiasi hiki kimevuka lengo la Shilingi trilioni 9.66 kwa ufanisi wa asilimia 101.45.
"Hii si tu namba, bali ni ishara ya kukua kwa uzalendo wa Watanzania katika kulipa kodi," alisisitiza Mwenda. Alifafanua kuwa ukilinganisha na kipindi kama hicho mwaka wa fedha uliopita (2024/2025), ambapo zilikusanywa Shilingi trilioni 8.73, kuna ongezeko kubwa la asilimia 12.26. Ongezeko hili linaakisi mzunguko mzuri wa fedha na utulivu wa biashara nchini.
Kamishna Mwenda hakusita kutoa heshima zake kwa Rais Dkt. Samia Suluhu Hassan, akisema kuwa falsaba ya 'R4' na mazingira wezeshi ya biashara yaliyojengwa na Serikali ya Awamu ya Sita ndiyo chachu kuu ya mafanikio haya. "Mhe. Rais amejenga uhimilivu wa shughuli za uchumi ambao sasa unatoa matunda yanayoonekana. Miongozo tunayopewa na serikali imetufanya tubadilishe mbinu kutoka kutumia nguvu na badala yake kujenga urafiki na walipakodi," alieleza.
Katika kile kinachoonekana kama mkakati wa kuua ndege wawili kwa jiwe moja, TRA imefanikiwa kupandisha wastani wa makusanyo ya mwezi. Takwimu zinaonyesha kuwa kuanzia Julai hadi Desemba 2025, wastani wa makusanyo kwa mwezi umepanda hadi kufikia Shilingi trilioni 3.13, kiwango ambacho ni kikubwa ukilinganisha na wastani wa Shilingi trilioni 2.75 uliokuwepo mwaka uliopita. Hii ina maana kwamba uwezo wa serikali kugharamia miradi ya maendeleo na huduma za jamii kwa fedha za ndani unazidi kuimarika siku hadi siku.
Siri nyingine ya ushindi huu, kama ilivyoainishwa na TRA, ni mabadiliko ya kimkakati katika utatuzi wa migogoro ya kodi. Badala ya kukimbilia mahakamani au kufunga biashara za watu, Mamlaka imeweka mkazo kwenye majadiliano ya nje ya mahakama. Mbinu hii imezaa matunda ambapo katika kipindi cha Oktoba hadi Desemba 2025 pekee, makubaliano maalum 42 yalifikiwa na kuingiza serikalini kiasi cha Shilingi bilioni 9.4 ambazo zingeweza kukwama kwenye mivutano ya kisheria.
Aidha, matumizi ya teknolojia yamepewa kipaumbele. Usimamizi mkali wa matumizi ya mashine za kielektroniki (EFD) na mifumo ya kisasa ya kidijitali imeziba mianya ya upotevu wa mapato, hasa katika sekta ya viwanda na biashara za kati. Ushirikiano ulioimarika kati ya TRA na vyama vya wafanyabiashara, kama vile Jumuiya ya Wafanyabiashara wa Kariakoo na wengineo mikoani, umeondoa migomo ya mara kwa mara na kujenga kuaminiana.
Huku macho yakiwa yameelekezwa katika kumalizia nusu ya pili ya mwaka wa fedha, TRA inajipanga kufikia lengo kuu la mwaka la kukusanya Shilingi trilioni 36.06. Vilevile, kuna azma ya kimkakati ya kuhakikisha mchango wa kodi kwenye Pato la Taifa (Tax-to-GDP ratio) unavuka asilimia 14.1, kutoka asilimia 13.7 iliyorekodiwa mwaka jana. Hii ni hatua muhimu kwa Tanzania katika safari yake ya kuelekea kujitegemea kiuchumi kikamilifu.