Taasisi ya Kudhibiti Ubora wa Mbegu Tanzania (TOSCI) imechukua hatua madhubuti dhidi ya maduka 19 ya kuuza mbegu mkoani Morogoro, ikiyaagiza kusitisha mara moja uuzaji wa mbegu za mbogamboga zisizokuwa na lebo rasmi ya ubora. Maduka haya yameruhusiwa kuendelea na biashara yao pindi tu yatakapotimiza masharti yote ya uuzaji yaliyowekwa na taasisi hiyo muhimu kwa sekta ya kilimo nchini.
Bw. Nugwa Fortunatus, Mkaguzi wa Mbegu kutoka makao makuu ya TOSCI mkoani Morogoro, amebainisha kuwa ukaguzi uliofanywa na timu yake mkoani humo umefichua ukiukwaji mkubwa wa taratibu za uuzaji wa mbegu. Miongoni mwa ukiukwaji huo ni pamoja na baadhi ya wafanyabiashara kuuza mbegu bila kuwa na vibali halali kutoka TOSCI. Kingine kinachotia wasiwasi ni uuzaji wa mbegu za mbogamboga bila lebo za ubora zinazotolewa na TOSCI, licha ya agizo la kuwekwa lebo hizo kutolewa tangu Februari mwaka huu. Hali hii inaashiria kutozingatia sheria na miongozo iliyowekwa kwa lengo la kulinda wakulima na kuhakikisha tija katika kilimo.
Kutokana na hali hiyo, Bw. Fortunatus amewashauri vikali wafanyabiashara wote wa mbegu kutopokea wala kuuza mbegu zisizokuwa na lebo rasmi ya ubora kutoka TOSCI. Amesisitiza kuwa jukumu la kuhakikisha ubora wa mbegu linaanzia kwa wauzaji, na hivyo ni muhimu wazingatie maelekezo haya ili kuepuka usumbufu na madhara kwa wakulima.
Akifafanua umuhimu wa kutumia mbegu zenye lebo ya ubora, Bw. Nobert Lugonza, naye pia ni Mkaguzi wa Mbegu, amesema kuwa mbegu bora lazima iwe na lebo maalum ya ubora inayotolewa na TOSCI. Lebo hii ndiyo uthibitisho kwamba mbegu zilizomo ndani ya kifungashio zina ubora unaohitajika kuleta tija kubwa kwa mkulima na hatimaye kuinua uchumi wa taifa kupitia sekta ya kilimo. Amefafanua zaidi kuwa lebo hiyo ya ubora kutoka TOSCI ina sehemu ya kukwaruza, sawa na vocha za simu, ambayo humwezesha mkulima kuthibitisha ubora wa mbegu husika kabla ya kupanda. Utaratibu huu unatoa uhakika kwa mkulima na kumlinda dhidi ya udanganyifu.
Akizungumza kwa niaba ya wafanyabiashara, Afisa Masoko kutoka Kampuni ya Veg Amani, Bi. Mushi, ambaye duka lake lipo Mtaa wa John Mhenge, Morogoro, ameishukuru TOSCI kwa kuweka utaratibu wa lebo za kudhibitisha ubora wa mbegu. Amekiri kuwa tangu TOSCI waletee lebo hizo, wamekuwa na urahisi na uhakika zaidi katika kufanya biashara zao. Utaratibu huu mpya umeongeza imani kwa wateja na kupunguza hatari ya kuuza mbegu zisizo na ubora unaostahili, jambo ambalo lina manufaa kwa pande zote, wakulima na wafanyabiashara. Hatua hii ya TOSCI inalenga kuhakikisha sekta ya kilimo nchini inazalisha kwa tija, na hivyo kuchangia pakubwa katika usalama wa chakula na maendeleo ya kiuchumi ya Tanzania.