Serikali ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, kupitia Ofisi ya Rais, Menejimenti ya Utumishi wa Umma na Utawala Bora, imekuja na mkakati mpya na wa kishindo wa kumaliza kilio cha muda mrefu cha watumishi wa umma kukimbia vituo vya kazi vilivyopo pembezoni mwa nchi (vijijini na mipakani) kwa kisingizio cha makazi duni.
Mkakati huo umewekwa bayana leo jijini Dar es Salaam na Waziri mwenye dhamana hiyo, Mhe. Ridhiwani Kikwete, wakati alipofanya ziara ya kikazi katika ofisi za taasisi ya Watumishi Housing Investment (WHI). Katika ziara hiyo, Waziri Ridhiwani hakumung'unya maneno; ametoa agizo zito kwa uongozi wa WHI kuacha kujikita zaidi mijini na badala yake waelekeze nguvu za uwekezaji katika kujenga nyumba bora na za kisasa huko vijijini ili kuwapa hadhi watumishi wa umma.
"Watumishi Wanaona Wametupwa" Akizungumza kwa hisia kali zinazoakisi uhalisia wa maisha ya watumishi kama walimu na wauguzi wanaopangiwa kazi vijijini, Waziri Ridhiwani amesema hali ya makazi katika maeneo hayo imekuwa changamoto inayoshusha morali ya kazi.
"Kuna dhana imejengeka kuwa mtumishi akipangiwa kazi pembezoni mwa nchi, anahisi kama ameadhibiwa au ametupwa. Hii inatokana na kukosekana kwa makazi bora. Naamini mkitekeleza miradi ya nyumba huko, mtawapa sababu ya kupenda kukaa na kufanya kazi kwa bidii. Fanyeni mazingira yawe rafiki ili kuwafanya wajisikie fahari kutumikia taifa lao popote walipo," alisisitiza Waziri Ridhiwani.
Agizo hili linalenga kubadilisha sura ya utumishi wa umma, ambapo kwa miaka mingi serikali imekuwa ikipambana na wimbi la watumishi kuomba uhamisho kurudi mijini mara tu wanaporipoti vituoni, jambo linaloathiri utoaji wa huduma kwa wananchi wa vijijini.
Uchumi na Kujitegemea: "Punguzeni Mzigo kwa Serikali" Mbali na suala la makazi, Waziri Ridhiwani ameutaka uongozi wa WHI kuumiza kichwa na kuja na mbinu za kiuchumi zitakazowawezesha kujisimamia wenyewe kifedha. Amewataka kupunguza utegemezi wa ruzuku kutoka Serikali Kuu kwa kubuni vyanzo vipya vya mapato na miradi yenye faida.
Katika kuongeza wigo wa uwekezaji, Waziri ametoa wazo la kibiashara la kuwataka WHI "kuzichamgamshe" Halmashauri zenye ukwasi (mapato makubwa). "Zipo halmashauri zinafanya vizuri sana kwenye makusanyo ya mapato ya ndani. Kaeni nazo, ingieni makubaliano ya ubia (Joint Ventures) mjenge nyumba za watumishi kwenye maeneo yao. Hii itakuwa faida kwa pande zote mbili na italeta mabadiliko makubwa kwenye sekta ya nyumba," alishauri.
WHI Yafunguka: "Mfuko Unakuwa, Gharama ni Mwiba" Akipokea maelekezo hayo, Kaimu Mkurugenzi wa WHI, Bw. Sephania Solomon, alimweleza Waziri kuwa taasisi hiyo inapiga hatua licha ya changamoto za soko. Alibainisha kuwa thamani ya mfuko huo imepanda kwa kasi kutoka Shilingi Bilioni 21 wakati unaanzishwa mwaka 2013 hadi kufikia Shilingi Bilioni 49 hivi sasa. Matarajio ni kuwa ifikapo Juni 2026, mtaji huo utagonga Shilingi Bilioni 54.
Hata hivyo, Bw. Solomon aliweka wazi changamoto inayowafanya washindwe kushusha bei za nyumba hizo kufikia kiwango cha chini kabisa. Alitaja kupanda kwa gharama za vifaa vya ujenzi (kama saruji na nondo) pamoja na kodi ya Ongezeko la Thamani (VAT) kuwa ni vikwazo vikubwa.
"Mheshimiwa Waziri, tunatamani sana nyumba zetu ziwe bei nafuu zaidi. Lakini soko la vifaa vya ujenzi na kodi zinatubana. Iwapo kutakuwa na unafuu wa kodi na gharama za vifaa kushuka, nasi tutashusha bei mara moja ili kila mtumishi amudu kununua au kupanga," alifafanua Solomon.
Aliongeza kuwa WHI tayari imeanza kutekeleza agizo la kuwafikia watumishi wa kada ya chini na wale wa mikoani, ikiwemo maeneo ambayo hapo awali yalionekana kusahaulika, hususan kwa watumishi wa kada ya afya na elimu ambao ndio wengi vijijini.
Ziara hii ya Waziri Ridhiwani inatoa matumaini mapya kwa maelfu ya watumishi wa umma wanaotaabika na nyumba za kupanga zisizo na viwango, huku ikifungua fursa mpya za uwekezaji kwa sekta ya milki (real estate) katika maeneo ambayo hayajapewa kipaumbele hapo awali.