Katika kile kinachoonekana kama mapinduzi makubwa ya kistaarabu na kibiashara kwenye 'vijiwe' vya starehe nchini, Wizara ya Nishati imeamua kuvaa njuga suala la uokoaji wa mazingira kwa kuelekeza nguvu zake kwenye minada ya nyama. Ikiwa ni mwendelezo wa kuunga mkono ajenda ya Rais Dkt. Samia Suluhu Hassan ya kumtua mama kuni kichwani na kulinda afya za Watanzania, wizara hiyo kwa kushirikiana na Bodi ya Nyama Tanzania (TMB), imeanzisha mkakati kabambe wa kubadilisha mfumo mzima wa uandaaji wa nyama choma kutoka matumizi ya mkaa na kuni kwenda kwenye nishati safi ya gesi.
Mkakati huo umewekwa hadharani hivi karibuni wilayani Kibaha, Mkoa wa Pwani, wakati wa ziara maalum iliyofanywa na Mkurugenzi wa Nishati Safi ya Kupikia kutoka Wizara ya Nishati, Nolasco Mlay. Akiwa katika kiwanda cha mdau mbunifu wa nishati safi, *Matima Investment*, Mlay alishuhudia teknolojia ya majiko ya kisasa ya kuchomea nyama yanayotumia gesi, ambayo yanatajwa kuwa mkombozi wa afya za wachomaji na walaji wanaovuta moshi wa mkaa kila uchao.
"Tunataka kubadilisha taswira ya minada yetu. Matumizi ya nishati safi hayalindi tu miti yetu inayokatwa hovyo kwa ajili ya mkaa, bali pia yanaokoa mapafu ya wachoma nyama ambao wamekuwa wahanga wa magonjwa ya upumuaji bila kujijua," alisisitiza Mlay. Aliongeza kuwa serikali imedhamiria kuhakikisha minada yote nchini inaachana na teknolojia za kizamani na kukumbatia usasa ambao una tija zaidi kiuchumi na kiafya.
Hata hivyo, kilio kikubwa cha wajasiriamali wengi wa nyama choma kimekuwa ni gharama za kubadili mifumo hiyo. Ili kutatua changamoto hiyo, serikali imemleta mezani mbabe wa sekta ya fedha nchini, Benki ya CRDB. Meneja wa CRDB Mkoa wa Pwani, Rose Kazimoto, amewatoa hofu wafanyabiashara hao kwa kutangaza utayari wa benki hiyo kutoa mikopo nafuu ya vifaa hivyo.
"Fedha zipo, lakini tunataka mpangilio. Wachoma nyama wengi wanafanya kazi kwa kuhamahama, jambo linalofanya iwe vigumu kukopesheka. Tunawashauri waunde vikundi imara vinavyodumu angalau kwa miaka mitatu na wajisajili na Bodi ya Nyama," alieleza Kazimoto, huku akitolea mfano Mnada wa Loliondo ambao umefanikiwa kujipanga na sasa una sifa za kukopesheka.
Kwa upande mwingine, Bodi ya Nyama Tanzania imetoa 'onyo la kirafiki' ambalo linaashiria mabadiliko ya kisheria yanayokuja. Afisa Dawati wa Nishati Safi kutoka bodi hiyo, Pendo Msaki, amefichua kuwa wapo katika hatua za mwisho za kuandaa Waraka wa Katazo la matumizi ya kuni na mkaa minadani. Hii inamaanisha kuwa hivi karibuni, kuchoma nyama kwa mkaa inaweza kuwa kosa kisheria katika maeneo hayo.
"Tumeanza na majaribio katika minada mikubwa kama Pugu jijini Dar es Salaam na Loliondo iliyopo Kibaha, Pwani. Lengo ni kuhakikisha wachoma nyama wote wanatambulika rasmi na wanatumia teknolojia rafiki. Siku za kutumia magogo na mkaa zinahesabika," alisisitiza Msaki.
Mpango huu unakuja wakati muafaka ambapo takwimu za mazingira zinaonyesha Tanzania inapoteza hekta laki nne za misitu kila mwaka, huku sehemu kubwa ikiteketea kwa ajili ya nishati ya kupikia. Hatua hii ya kuingiza gesi kwenye nyama choma si tu itaboresha ladha na usafi wa chakula hicho pendwa kwa Watanzania, bali itakuwa nguzo muhimu katika vita dhidi ya mabadiliko ya tabianchi.