Katika kile kinachoweza kutafsiriwa kama 'asiyesikia la mkuu huvunjika guu', uongozi wa Manispaa ya Kibaha mkoani Pwani umeamua kuchukua hatua kali kwa kusitisha kwa muda shughuli zote za uzalishaji katika kiwanda cha kutengeneza karatasi cha Fortune. Hatua hii nzito imekuja baada ya kiwanda hicho kutupiwa lawama nzito za kutiririsha maji machafu yenye kemikali na harufu kali, jambo ambalo limegeuka kuwa kero sugu na hatari kwa afya za wakazi wa Kata ya Misugusugu na maeneo jirani.
Uamuzi huo mgumu lakini wa lazima umetangazwa na Meya wa Manispaa ya Kibaha, Mheshimiwa Dk. Mawazo Nicas, ambaye alilazimika kuingilia kati sakata hilo baada ya kupokea rosari ya malalamiko kutoka kwa wananchi wenye hasira. Hali ilidhihirika kuwa mbaya wakati wa mkutano wa hadhara wa kusikiliza kero za wananchi uliofanyika katika Mtaa wa Vitendo, ambapo wakazi walimweleza Meya kuwa maisha yao yapo hatarini kutokana na uchafuzi huo.
Wakazi wa maeneo ya Saeni na Karabaka, ambayo ni mashuhuri kwa shughuli za kilimo cha mbogamboga, wameeleza kuwa maji hayo ya viwandani si tu yanatoa harufu inayokata maini, bali yameua na kunyausha mazao yao bustanini, huku yakiharibu rutuba ya ardhi. Hali hii imewaacha wakulima wengi wakipata hasara kubwa na kukosa kipato cha kujikimu.
Akisimulia madhila hayo kwa uchungu, Bwana Mataba Matiku, mkazi wa Miyomboni, alimwonyesha Meya athari za kiafya alizopata, akisema ngozi ya miguu yake imeharibika vibaya kutokana na kukanyaga maji hayo yenye sumu yanayotiririshwa ovyo mitaani. Naye William Maganga, mkazi wa Misugusugu, alipaza sauti akisema harufu inayotoka kiwandani hapo imekuwa kero inayowakosesha usingizi na amani ndani ya nyumba zao, akisihi mamlaka kuingilia kati kabla hali haijawa mbaya zaidi na kusababisha milipuko ya magonjwa.
Kufuatia uzito wa malalamiko hayo, Dk. Nicas, akiwa ameambatana na wataalamu wa mazingira, alifanya ziara ya kushtukiza kiwandani hapo ili kujionea hali halisi. "Kuna msemo wa wahenga, 'yaliyopo moyoni, usoni hutambulika'. Nimefika hapa na nimejionea mwenyewe. Maji haya machafu yaliyotuama kwenye mabwawa na yanayotiririka kwenye makazi ya watu hayavumiliki," alisema Dk. Nicas kwa masikitiko.
Meya huyo alisisitiza kuwa, ingawa serikali inawapenda na kuwathamini wawekezaji kwa mchango wao katika kukuza uchumi na ajira, hilo halipaswi kuwa tiketi ya kuvunja sheria za nchi na kuhatarisha maisha ya Watanzania. "Tunawakaribisha wawekezaji, lakini lazima wafuate Sheria ya Mazingira. Kuwaacha waendelee kuzalisha bila kurekebisha mfumo wa majitaka ni sawa na kuruhusu wananchi wangu wauawe taratibu, jambo ambalo sitalikubali," alisisitiza Meya huyo.
Kwa upande wake, Kaimu Mkurugenzi wa Manispaa hiyo, Mrisho Mlela, alibainisha kuwa mbali na kiwanda cha Fortune, kiwanda kingine cha Radiant pia kimegundulika kuwa na changamoto kama hiyo. Mlela alieleza kuwa wametoa notisi ya siku saba (7) kwa kiwanda cha Fortune kurekebisha mfumo wao wa majitaka kabla ya kuruhusiwa kufungua tena.
Aidha, kiwanda cha Radiant kimetakiwa kulipa faini (kiwango hakikutajwa lakini kinakadiriwa kuwa cha juu kulingana na sheria za NEMC) kutokana na uharibifu waliokwisha ufanya na kukiuka masharti ya kibali chao cha mazingira.
Akifafanua zaidi kuhusu ukaidi wa wamiliki wa viwanda hivyo, Ofisa Mazingira wa Manispaa ya Kibaha, Bi. Rahel Ulaya, alifichua kuwa kiwanda cha Fortune kimekuwa kikirudia makosa hayo mara kwa mara. "Hii si mara ya kwanza. Tumeshawapiga penati mara tatu na kuwapa ilani za marekebisho mara tatu, lakini wameziba masikio. Sasa sheria imechukua mkondo wake barabara," alisema Bi. Ulaya.
Tukio hili ni ukumbusho kwa wawekezaji wote nchini kuzingatia kanuni za utunzaji wa mazingira, kwani serikali imeonyesha wazi kuwa haitasita kufunga biashara yoyote inayohatarisha ustawi na afya ya jamii, bila kujali ukubwa wa uwekezaji huo.