Katika kile kinachoonekana kuwa ushindi mkubwa kwa usalama wa watembea kwa miguu jijini Dar es Salaam, Mahakama Kuu ya Tanzania (Kanda ya Dar es Salaam) imetoa rungu la kisheria dhidi ya uzembe barabarani. Safari hii, Kampuni ya UDA Rapid Transport Ltd, inayojishughulisha na usafiri wa haraka (Mwendokasi), imeachwa na simanzi baada ya kuamriwa kumlipa fidia ya mamilioni ya shilingi msanii na mtaalamu wa mapishi, Frank Zebaza.
Hukumu hiyo iliyotolewa mnamo Desemba 19, 2024, na Jaji Griffin Mwakapeje, ni kilele cha kesi ya madai namba 28992 ya mwaka 2024. Mahakama imeridhia kuwa Zebaza anastahili kulipwa jumla ya Shilingi za Kitanzania (approx. TZS Milioni 88.8) kama fidia ya jumla na maumivu aliyopata baada ya kugongwa na basi la mwendokasi. Aidha, dereva wa basi hilo, Hafidhi Ally, naye hakusalimika; ametakiwa kutoa mfukoni mwake kiasi cha Shilingi za Kitanzania (approx. TZS Milioni 10) kama adhabu ya uzembe wake uliokithiri kazini.
Simulizi hii ya kusikitisha ilianza Septemba 30, 2022, katika maeneo ya Ilala kando ya Barabara ya Morogoro. Wakati Zebaza akitekeleza majukumu yake, basi aina ya Golden Dragon (T132 DGW) lililokuwa likiendeshwa kwa kasi ya 'ajabu' na Hafidhi Ally lilimvamia na kumfanyia majeraha yaliyobadilisha maisha yake milele. Ushahidi wa kitabibu ulionesha kuwa msanii huyo alipata jeraha la ubongo (Mild Traumatic Brain Injury), akapoteza uwezo wa kunusa, na sasa anasumbuliwa na kumbukumbu pamoja na mzio wa mwanga mkali.
"Kama waswahili wasemavyo, 'Mwenye nguvu mpe haki yake', na leo mahakama imefanya hivyo," alieleza mdau mmoja wa sheria nje ya mahakama. Jaji Mwakapeje alibainisha kuwa majeraha hayo yamezima ndoto za Zebaza katika muziki na upishi, fani ambazo ndizo zilikuwa uti wa mgongo wa kipato chake. Maumivu hayo yalimfanya hata kuhama makazi kutoka Mbezi Makondeko kwenda Mikocheni ili kupata uangalizi wa karibu wa kiafya.
Mbali na fidia hizo kuu, UDA imeamriwa kutoa Shilingi za Kitanzania (approx. TZS 3,850,600) kwa ajili ya gharama maalumu za matibabu, pamoja na riba ya asilimia saba (7%) kila mwaka kuanzia siku ya hukumu hadi malipo yatakapokamilika. Jambo la kufurahisha ni kwamba, mahakama imesisitiza kuwa dereva abebe mzigo wa Milioni 10 yeye binafsi ili iwe fundisho kwa madereva wengine wa mwendokasi wanaochezea maisha ya raia.
Hukumu hii inakuja wakati ambapo kumekuwa na malalamiko mengi kutoka kwa wakazi wa Jiji la Dar es Salaam kuhusu mwendo kasi na wakati mwingine ukiukwaji wa sheria za barabarani unaofanywa na madereva wa mabasi hayo ya serikali na binafsi. Ni wazi kuwa msumeno wa sheria sasa umeanza kukata kote kote, ukilinda haki za watumiaji wa barabara.