Nchini Tanzania, kuenea kwa kasi kwa miundombinu ya afya kuanzia ngazi ya zahanati vijijini hadi hospitali kubwa za rufaa kunaakisi vema dhana ya "usione vyaelea, vimeumbwa". Maendeleo haya ya kuwepo kwa wingi wa zahanati, vituo vya afya, na hospitali katika maeneo mbalimbali nchini si ya bahati nasibu, bali ni matunda ya mipango makini na utekelezaji thabiti wa sera za serikali zilizolenga kuboresha sekta ya afya.
Moja ya nyenzo muhimu iliyowezesha mafanikio haya ni Sera ya Afya ya Mwaka 2007/2008, ambayo ifikapo Julai mwaka huu itakuwa imetimiza miaka 17 tangu ilipoidhinishwa na kuanza kutekelezwa kwa lengo mahususi la kusogeza huduma za afya ya msingi karibu zaidi na wananchi wote, bila kujali wanaishi mijini au vijijini. Sera hii imelenga kuweka mfumo wa kitabaka ambapo kila kijiji au mtaa unapaswa kuwa na zahanati yake, kila kata iwe na kituo cha afya, kila wilaya iwe na hospitali ya wilaya, na kadhalika hadi kufikia ngazi za juu kama hospitali za kanda na hospitali za taifa kama Hospitali ya Taifa Muhimbili.
Nafuu kubwa ya kimfumo na kijamii ya kuwepo kwa vituo hivi karibu na wananchi imeonekana wazi katika maeneo mengi nchini. Imechangia kwa kiasi kikubwa kuongezeka kwa mwamko na urahisi kwa wajawazito kuhudhuria kliniki mara kwa mara kama inavyoshauriwa na wataalamu, na muhimu zaidi, imewezesha wengi kujifungua katika mazingira salama ya hospitali au kwenye vituo vya afya, badala ya nyumbani au hata njiani kama ilivyokuwa huko nyuma. Pia, imewawezesha wazazi na walezi kuwapeleka watoto wao kwa urahisi kupata chanjo zote muhimu kwa wakati na kufuatilia ukuaji wao kupitia kliniki za watoto, hivyo kupunguza maradhi na vifo vinavyoweza kuzuilika.
Kabla ya kuwepo kwa vituo hivi karibu, umbali mrefu hadi kufikia huduma za afya ulikuwa changamoto kubwa, hasa katika maeneo ya vijijini. Hii ilipelekea matukio mengi ya watoto kukosa chanjo au kliniki, na wajawazito kushindwa kufika hospitali kutokana na ugumu wa usafiri, gharama kubwa za nauli, au ukosefu wa usafiri wa uhakika, hasa nyakati za usiku au dharura.
Mfano mmoja wa dhahiri wa namna sera hii, juhudi za serikali, na ushirikishwaji wa wananchi zinavyobadilisha maisha ya watu unapatikana katika Kijiji cha Kolagwa, Kata ya Tengelea, Wilayani Mkuranga, Mkoa wa Pwani. Mwajuma Ally, mkazi wa Kolagwa, ametoa simulizi ya kusisimua ya historia yao ndefu ya kukosa huduma za afya kijijini hapo kwa zaidi ya miaka 20. Walilazimika kutembea umbali mrefu sana, hadi vijiji vya jirani kama Hoyoyo au hata Mkuranga Mjini, kusaka huduma za msingi za afya. Kwa hisia kali, Mwajuma alisimulia kisa cha kusikitisha cha kujifungua mtoto wake wa tatu 'njiani' wakati akielekea Mkuranga kutafuta huduma. Alisema mkasa huo ulitokana moja kwa moja na kukosa huduma za afya karibu na umbali mrefu wa kufuata huduma kwingine.
Abdullah Juma, mkazi mwingine wa Kolagwa, amethibitisha urahisi na ahueni kubwa itakayoletwa na zahanati yao mpya, ambayo sasa inakamilishwa na inatarajiwa kuanza kutoa huduma hivi karibuni. Abdullah alifafanua kuwa, kabla ya zahanati hii, safari ya kwenda na kurudi kutafuta matibabu Hoyoyo au Mkuranga ilikuwa inagharimu kiasi cha shilingi 10,000 kwa usafiri wa bodaboda. Kiasi hiki kilikuwa mzigo mkubwa wa kifedha kwa wakazi wengi wa kipato cha chini. Kuwepo kwa zahanati kijijini kutapunguza sana gharama hizi na kuwawezesha wananchi kupata matibabu kirahisi, kwa haraka, na kwa gharama nafuu za usafiri.
Maendeleo haya katika Kijiji cha Kolagwa yamechochewa na juhudi za viongozi wa serikali za mitaa, wakiwemo Diwani wa Kata ya Tengelea, Mheshimiwa Shaban Manda, na Mwenyekiti wa Kijiji, Ahmed Kibwana. Diwani Manda ameeleza kuwa ujenzi wa zahanati hiyo ulianza mwaka 2018 na umefikia hatua ya kupauka, kazi iliyogharimu takriban shilingi milioni 50, kiasi kikubwa kikitokana na nguvu za wananchi wenyewe. Diwani anaamini zahanati hiyo "itakuwa mkombozi" kwa wananchi wa Kolagwa na ameahidi kuendelea kuwajibika katika maendeleo mengine ya kata yake. Katika hatua za awali, Mheshimiwa Manda alionyesha kujitolea kwa vitendo, akigharamia matibabu kwa wagonjwa wenye uhitaji kwa siku ya uzinduzi na kuahidi kuunganisha umeme katika zahanati hiyo kwa gharama zake, akipongezwa na Mwenyekiti wa Halmashauri ya Wilaya Mkuranga, Mohamed Mahundu, aliyekuwa mgeni rasmi.
Pia, alikumbusha kuwa kwa mujibu wa kanuni za afya nchini, makundi maalum kama wajawazito, watoto chini ya miaka mitano, na wazee watapata huduma za matibabu bure katika zahanati hiyo, jambo litakalopunguza zaidi mzigo kwa jamii. Mwenyekiti wa Kijiji cha Kolagwa, Ahmed Kibwana, amethibitisha simulizi za zamani za umbali mrefu na matukio ya kusikitisha ya wajawazito kujifungulia njiani na watoto kukosa chanjo kutokana na changamoto za usafiri. Amesema zahanati hiyo mpya, baada ya kukamilika na kuanza kazi kikamilifu, itatoa huduma mbalimbali za msingi, ikiwemo vipimo vidogo na huduma muhimu za kujifungua salama, ikitimiza ndoto ya muda mrefu ya wakazi wa Kolagwa. Hadithi ya Kolagwa ni ushuhuda wa namna sera za maendeleo za serikali na juhudi za viongozi wa ngazi mbalimbali, pamoja na ushiriki wa wananchi, zinavyoweza kubadilisha maisha ya jamii kwa vitendo, kwa kuthibitisha kuwa "usione vyaelea, vimeumbwa".